Kiedy praca jest celem życia…
Pracoholizm jest uzależnieniem, które przejawia się silną potrzebą realizacji czynności związanych z pracą zawodową kosztem innych sfer życia. Najczęściej cierpią na tym zdrowie i relacje z bliskimi – rodziną czy przyjaciółmi.
Źródło problemu
Zgłębienie przyczyn pracoholizmu to cel wielu współczesnych specjalistów. Opierając się na prowadzonych przez nich badaniach, można stwierdzić, że głównym źródłem problemu są indywidualne zmienne, które oddziałują na jednostkę. Mowa tu choćby o jej przeszłości i doświadczeniach czy wzorcach utrwalonych w dzieciństwie. Nie bez znaczenia są również: niska samoocena, dążenie do testowanie swojego potencjału bądź perfekcjonizm. Nie można pominąć także pragnienia ucieczki przed walką z trudnościami i poczuciem braku realnej kontroli nad innymi otaczającą nas rzeczywistością.
Rozpoznanie
Jakie są pierwsze objawy pracoholizmu? Z odpowiedzią przychodzi nam Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób ICD-10. Według niej należy zwrócić uwagę – przede wszystkim – na nadmierne zaangażowanie w pracę i traktowanie jej jako centralny element życia. Typowe są kłopoty z odejściem od myśli i działań powiązanych z zawodem i niemożność wydzielenia sobie odpowiedniej dawki czasu na życie prywatne. Wśród chorych stwierdza się niski poziom zadowolenia z efektów pracy, któremu towarzyszy ciągła potrzeba odnoszenia większych sukcesów.
Aż do śmierci…
Jak już wspomnieliśmy, pracoholizm wpływa bardzo negatywnie na zdrowie i życie osobiste. Pośrednio odbija się to również na wykonywanej pracy, ponieważ człowiek przemęczony jest znacznie mniej wydajny. Oprócz przeciążenia organizmu, pojawiają się silny stres, lęk i obawa o przyszłość. Taka mieszanka znacznie zwiększa ryzyko chorób układu krążenia, nerwicy czy wypalenia zawodowego. Coraz częściej można zaobserwować nawet śmierć z przepracowania (karoshi).
Dlatego niezwykle ważne jest udzielenie choremu właściwej pomocy. Najlepszym rozwiązaniem jest tu psychoterapia. Jej podstawowe elementy stanowią wzmocnienie samooceny, rozdzielenie życia prywatnego od zawodowego oraz przyzwolenie na realizację potrzeb własnych. Warto dodać, że pracoholizm może być jedynie objawem innych dolegliwości, co znacznie utrudnia leczenie. Pewne jest jednak to, że im terapia zacznie się szybciej, tym szybciej zostanie zidentyfikowana prawdziwa natura problemu i opracowane jego optymalne rozwiązanie.