Fobie rozumiane są jako swoiste zaburzenia, przejawiające się strachem przed konkretnymi bodźcami. Czynniki wywołujące lęk mogą być naprawdę różnorodne, ale podzielić można je na dwie zasadnicze gruby – obiekty (najczęściej zwierzęta) i sytuacje. Bardzo często fobie powiązane są z innymi problemami, które w zauważalne sposób utrudniają funkcjonowanie w społeczeństwie.

Warto zwrócić uwagę, że dla pacjentów największym wyzwaniem nie jest spotkanie z negatywnym bodźcem, ale konfrontacja z własnym strachem. W praktyce oznacza to dążenie do unikania każdej sytuacji, w której pojawić się może wywołujący lęk czynnik – z powodu nie tyle zagrożenia, co wizji strachu (obawy przed tym, że będę się bać). Dla osób cierpiących na fobie, dążenie to pełni rolę nadrzędnego determinantu sposobu życia.

Jak skutecznie przeciwstawić się temu problemowi? Jedną z podstawowych form walki jest tzw. racjonalne opracowanie. Polega ono na zrozumieniu, że tak naprawdę nie ma się czego obawiać, a przerażająca sytuacja – z którą mógł spotkać się pacjent (np. wypadek samochodowy, ugryzienie węża) – zdarza się naprawdę rzadko.

Kolejnym krokiem jest kontakt z wywołującym fobię bodźcem, oczywiście w sposób stopniowy i w pełni kontrolowany. Podejście takie określamy jako metoda ekspozycji. Jej celem jest nauka życia ze strachem oraz jego zredukowanie. Dla efektywności tego sposobu niezwykle istotny jest odpowiedni podział terapii na etapy, z których każdemu należy poświęcić taką ilość czasu, aby pacjent mógł poczuć się w nim dość komfortowo. Nad całą procedurą czuwa psychoterapeuta, który wspiera pacjenta i udziela mu niezbędnych wskazówek.

Nie zapominajmy, że leczenie fobii ma bardzo zindywidualizowany charakter. Wywołujące strach bodźce mogą mieć bowiem głębokie znaczenie psychologiczne i w odczuciu pacjenta reprezentować zupełnie inny czynnik. Podstawową do dalszego działania staje się wtedy zidentyfikowanie symboliki wywołującego lęk obiektu.

Odpowiednio zorganizowana psychoterapia jest bardzo skutecznym sposób na pokonanie swych fobii i odnalezienie ścieżki w kierunku normalnego funkcjonowania w społeczeństwie.