Z czym kojarzy nam się słowo psychoza? Wielu z nas utożsamia je z szaleństwem, dziwactwem, niekontrolowanym atakiem złości czy jednym z przymiotów seryjnego zabójcy. Niewiele jednak w tym prawdy, pora rozwiać krążące powszechnie mity…

Definicja i objawy

Psychoza jest stanem, który charakteryzuje się różnymi zaburzeniami w sferze postrzegania rzeczywistości. Zmagająca się z nim osoba nie jest w stanie odróżnić prawdziwego otoczenia od świata wyimaginowanego. Skutkuje to, np. przyjęciem za realne powstałych w wyobraźni głosów i obrazów oraz zaburzeniami toku myślenia.

Wyróżniamy dwa podstawowe, występujące niezależnie od rodzaju zaburzeń psychotycznych, objawy – halucynacje oraz urojenia. Pierwsze dotyczą doświadczeń zmysłowych (również zapachu i dotyku), które – pomimo braku powiązania z bodźcami zewnętrznymi – są uważane przez chorego za rzeczywiste. Urojenia stanowią natomiast głęboką wiarę w fałszywe (często absurdalne) przekonania i osądy. Zazwyczaj spotykane jest tu przeświadczenie o zdolności innych ludzi do czytania w myślach lub byciu kierowanym przez jakąś tajemniczą siłę.

Najczęściej diagnozowanym zaburzeniem z grupy psychoz jest schizofrenia. W jej przypadku, wraz z halucynacjami i urojeniami występują problemy emocjonalne, brak czerpania radości z wykonywanych aktywności i dezorganizacja myślenia.

Przyczyny

Źródeł problemu najczęściej doszukuje się w niewłaściwym funkcjonowaniu mózgowych neuroprzekaźników, odpowiadających za komunikację komórek nerwowych. Przyczyny tego typu dysfunkcji zazwyczaj nie są znane, czasem uważa się za nie infekcje, zatrucia, urazy i choroby somatyczne. Psychoza może być również wywołana przez traumy oraz czynniki genetyczne i organiczne.

Leczenie

Podstawowym sposobem walki z psychozą jest leczenie farmakologiczne. Leki – ściśle dopasowane do konkretnego typu choroby – ukierunkowane są przede wszystkim na wyeliminowanie pobudzenia części neuroprzekaźników, co zapobiega halucynacjom i urojeniom. Warto skorzystać również ze wsparcia psychoterapeuty, który pomoże w nauce kontroli umysłu i zrozumieniu wszelkich dolegliwości. Niestety nie jest możliwym stwierdzenie stopnia uleczalności psychozy.

Jak widzimy, prawdziwe oblicze psychozy zupełnie różni się od powszechnie panujących na jej temat wyobrażeń. Błędy wynikają ze zwykłego braku wiedzy, którego naprawić nie pomaga podejście mediów masowych. Kino, telewizja czy literatura stronią od tego typu tematyki lub stosują liczne przekłamania, pozwalające wykorzystać ją w krwawych horrorach. Wyjątkiem są oczywiście tytuły specjalistyczne, w których jednak przypadku bariera wejścia jest zbyt wysoka.

W tym miejscu warto wspomnieć o ubiegłorocznej grze wideo autorstwa Ninja Theory  – Hellblade: Senua’s Sacrifice. Studio stworzyło niezwykłą opowieść o wędrówce młodej – cierpiącej na psychozę – wojowniczki do nordyckiego świata umarłych Helheim, gdzie znajdować się miał jej utracony ukochany. Prace nad produkcją wzbogacono o liczne konsultacje z lekarzami i chorymi, by jak najwiarygodniej zobrazować zaburzenia psychotyczne. Efekt jest naprawdę zdumiewający – szczególnie jeżeli chodzi o penetrujące głowę bohaterki głosy, nawiedzające ją wizje oraz intensywność urojeń. Gratulujemy Brytyjczykom odwagi i liczymy, że ich pełne niepokojącego klimatu i bólu dzieło przetrze szlaki innym twórcom.