Psychopata – określenie to budzi niezwykle negatywne emocje. Trudno się temu dziwić, gdy większość z nas utożsamia je zwykle z dziwactwem, niepoczytalnością czy nawet rządzą zabijania. Czy jednak prawda jest zgodna z powszechnie przyjętymi wyobrażeniami? Nie do końca…

Charakterystyka psychopaty

Psychopatia (inaczej osobowość dyssocjalna) jest zaburzeniem osobowości, któremu towarzyszą zauważalne odstępstwa w sferach zachowania i emocji. Szczególnie łatwo można zaobserwować to w relacjach z innymi ludźmi i sposobie myślenia o otoczeniu. Wbrew popularnym opiniom, psychopaci są z reguły świadomi konsekwencji swoich czynów i nie mają problemów z procesami poznawczymi. Skąd więc bierze się inność ich postępowania? Przede wszystkim z niemożności zrozumienia i dostosowania się do ogólnie przyjętych norm prawnych, moralnych czy społecznych.

Wśród wielu charakterystycznych cech psychopaty, najistotniejszy wydaje się niekonwencjonalny sposób odczuwania emocji. Skutkuje to brakiem poczucia winy i empatii, a także nieposzanowaniem drugiego człowieka. Typowe są również: narcyzm, impulsywność i problemy z samokontrolą. Psychopaci żyją zwykle zgodnie z zasadą po trupach do celu – aby zrealizować swoje plany nie stronią od kłamstw, manipulacji czy agresji.

Relacje z psychopatą

Ze względu na opisane wyżej cechy, bliższe relacje z psychopatami są praktycznie niemożliwe. Jak bowiem zaprzyjaźnić się z kimś / pokochać kogoś dla kogo jest się jedynie narzędziem? Sprawy nie ułatwiają też oziębłość, egocentryzm i duża swoboda seksualna chorych. Bywa jednak, że ich partnerzy – za względu na swoją zależność – nie wyobrażają sobie bez nich życia.

Leczenie

Czy można wyleczyć się z psychopatii? Tak, ale nie jest to przedsięwzięciem łatwym. Najskuteczniejsza wydaje się psychoterapia poznawczo-behawioralna, której fundamentem jest ukształtowanie u pacjenta nowych nawyków i modeli postępowania. Nieocenione jest ukazanie rezultatów działań niezgodnych z uznanymi społecznie zasadami. Pomoże to choremu zidentyfikować granice swoich czynów. Żadna terapia nie będzie jednak skuteczna, gdy zabraknie w nim motywacji do zmiany swojego życia.

Psychopatia to zaburzenie niezwykle złożone i bardzo niebezpieczne. Nie oznacza to jednak, że każdy zmagający się z nim człowiek – czyli ok. 1-2% społeczeństwa – musi wstąpić na przestępczą ścieżkę. Zdecydowana większość z nich, w bezpardonowej pogoni za realizacją swych celów, nie wykracza poza ramy prawa. Mało tego, cechy typowe dla psychopatów są niezwykle pożądane na stanowiskach kierowniczych. Czy możliwe więc, że liderzy niektórych dużych korporacji cierpią na prezentowaną dolegliwość? Niech pozostanie to pytaniem retorycznym…