Mitomania (inaczej zespół Delbrücka lub pseudologia) to choroba psychiczna, której głównym objawem jest patologiczne kłamanie. Osoby dotknięte tą przypadłością ciągle opowiadają nieprawdziwe historie, które w ich odczuciu są rzeczywistością. Charakterystyczne jest to, że fałszom mitomana nie towarzyszą żadne motywacje zewnętrzne – wypowiadane mogą być praktyczne bez żadnego celu. Zauważalna jest jednak tendencja do ukazywania własnej osoby jako kogoś wyjątkowego, znacznie lepszego od innych lub – co występuje znacznie rzadziej –  jako cierpiącą, skrzywdzoną przez los ofiarę. Zdarza się również, że bajania dotyczą innych ludzi, a dokładnie stawiania ich w złym świetle.

Co wywołuje tę niezwykłą chorobę? Specjaliści nie są w stanie jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie. Najczęściej za źródło problemu uważane są wrodzone skłonności psychopatyczne, zaburzenia psychiczne, schorzenia neurologiczne czy traumatyczne dzieciństwo.

Niektóre ze zmyślonych historii są tak fantazyjne, że bez żadnego kłopotu możemy zidentyfikować je jako kłamstwo. Inne są natomiast informacjami prawdziwymi, które zostały poddane znacznym modyfikacjom.

Jak reaguje mitoman, gdy prawda wyjdzie na jaw? Najczęściej podejmuje wzmożone wysiłki na rzecz tworzenia kolejnych niewiarygodnych opowieści. Zdarza się również, że zmienia on swe najbliższe otoczenie – zrywając kontakt z dotychczasowymi odbiorcami. Zdemaskowanie może dodatkowo wiązać się dla niego z bardzo negatywnymi konsekwencjami, wśród których wyróżnić należy np. rozpad związków czy zwolnienia z pracy.

Jedynym sposobem leczenia mitomanii są regularne spotkania psychoterapeutyczne. Ich podstawowym celem jest uświadomienie choremu, że notorycznie kłamie. Następny krok stanowi zmotywowanie pacjenta do podjęcia walki z pseudologią. Jest to bardzo ważne, ponieważ  brak przekonania o zasadności terapii praktycznie uniemożliwia osiągnięcie sukcesu. Efektywność zwiększy za to trafne zidentyfikowanie przyczyn choroby oraz odpowiednio przygotowane treningi behawioralne, które ukierunkowane są na zmianę sposobu zachowania pacjenta.

Jeżeli mitoman jest w związku, bardzo dobrym pomysłem jest skorzystanie z terapii dla par.